Ten film zyskuje przy drugim seansie. Chociaż może nie. Bo od pierwszej chwili zostajemy wkręceni w historię szpiegostwa w trakcie II WŚ. Max Vatan (Brad Pitt) we Francji musi zabić ambasadora. Wspiera go Marianne Beauséjour (Marion Cotillard). Zakochują się w sobie, ale pewnego dnia okazuje się, że jest problem z Marianne i dotyczy to szpiegostwa.
Cały film to emocje i jeszcze raz emocje. Od poznania bohaterów się zaczyna, a potem jest wyżej i wyżej. W środku filmu jest pewna wzruszająca scena, która – powiedzmy to sobie szczerze – chyba tylko psychopatę/socjopatę by nie wzruszyła. W tym momencie film ma widza całkowicie w garści.
Im mniej wiesz o „Allied”, tym lepiej się bawisz. Powiem tak: fani sensacyjnych nawalanek nie mają tu czego szukać. Za to fani romansów będą w siódmym niebie.
Gra aktorska, efekty wizualne i przede wszystkim muzyka – to wszystko tworzy wspaniały film. I gdzieś w tle jest „Marsylianka”, bo znalazła się w soundtracku.
„Rebecca” Daphne du Maurier doczekała się CZTERECH ekranizacji – 1940 (film), 1979 (mini-serial), 1997 (mini-serial) i 2020 (film). Ja obejrzałam filmy i zaczęłam od Netflixowego (2020) tworu. Co prawda nie było w nim LGBT, ale jednak ten film… przegrywa z mistrzem Hitchcockiem. Ja wiem, że to trochę tak, jakbym porównała stajnię do zamku, nie mniej – oglądając go nie znałam wydania z 1940. Więc oglądało mi się to całkiem zacnie, ale Maxima (Armie Hammer) nie do końca rozumiałam. Zresztą, związek między nim a panią Winter (Lily James) wydawał się takim niezbyt dobrym związkiem. Z kolei elementy horrorowe dawały radę – na tyle, na ile mogą dawać sprawdzone sztuczki gatunkowe w dramacie.
Ale dopiero po Hitchcocku zrozumiałam, co w tym filmie poszło nie tak.
Więc – przejdę od razu do „Rebeki” z 1940.
Fabuła jest taka sama: Maxim (Laurence Olivier) zakochuje się w pewnej, młodej kobiecie, która jest panią do towarzystwa u bogatych pań. Zresztą, robią to ze wzajemnością, więc dziewczę szybko staje się panią Winter (Joan Fontaine) i wraz z mężem przyjeżdża do jego wielkiej posiadłości, a tam… jest straszna babeczka, co zarządza służbą, i jest duch Rebeki – pierwszej żony Maxima.
I teraz tak.
Humor – którego całkiem zabrakło w wersji Netflixowej – tu wybrzmiewa. A pamiętajmy, że film został oparty na tekście z 1938 roku. Mimo to uśmiechnęłam się parę razy. Ze strachem, szczególnym napięciem, który jest kojarzony Hitchcock to sprawa bardziej skomplikowana. Dlatego, że reżyser wykorzystuje znane sobie narzędzia, które na tamte czasy musiały być rewelacyjne. Dziś natomiast nie robią aż tak wielkiego wrażenia. Jednakże…
Film tworzą aktorzy.
I serce.
Chemia między Maximem a panią Winter jest taka, że uwierzyłam w tę miłość, uwierzyłam, że są niesamowicie zgraną parą, w ogóle – oglądając miałam wrażenie autentyczności. To właśnie sprawiało, że film Hitchcocka tak doskonale się oglądało.
Netflix przegrał bitwę.
Jakbym miała porównywać, to film Netflixa tworzyły boty, a film Hitchcocka – ludzie. Ot, taka to różnica w historii. Rzecz jasna, obie pozycje różnią się szczegółami, drobnostkami, ale to normalna rzecz. Zresztą, Netflixowy twór stara się bardziej grać obrazem, natomiast Hitchcockowy stoi bardziej na dialogach. I o ile Netflixowy ładniej się prezentuje na ekranie, to miałam wrażenie, że w jednym momencie – początkowym – w kwestii ubioru nawiązuje do oryginału. Zresztą, książki nie znam; ale widziałam scenki z serialu z 1997 roku i tam są zupełnie różni ludzie. Co mi sugeruje, że twórcy Netflixowi chcieli nawiązać do Hitchcocka wieloma innymi rzeczami.
Ale to nic nie dało.
Nie da się bowiem wygrać z arcydziełem. A za takie „Rebecca” z 1940 musiała zostać uznana w tamtych czasach. Zdobyła dwa Oskary: za najlepszy film (David O. Selznick) i za najlepsze zdjęcia czarno-białe (George Barnes). Jednak wygrać mógł więcej, bo był nominowany do 9 innych kategorii Oskarowych (reżyseria, aktorzy pierwszo- i drugoplanowi, scenografia, muzyka, scenariusz, montaż i efekty specjalne).
Moim zdaniem, zamiast marnować czas na Netflixowego tworka, wybierzcie arcydzieło z 1940 roku. Przy okazji obejrzycie klasyka.
Eisenheim (Edward Norton) to światowej klasy iluzjonista, który zachwyca na wszystkich frontach. Pewnego dnia spotyka swoją dawną miłość – księżnę Sophie (Jessica Biel). Sytuacja jest skomplikowana głównie dlatego, że ta ma wyjść za księcia Leopolda (Rufus Sewell). W tej grze następca tronu z miejsca ma wygraną, ale czy aby na pewno?
OK – nie będę wchodziła w spojlery, ponieważ jest to bardzo sympatyczny, ładny seans. Tak, to chyba film z kategorii „bardzo ładne”. W tym przypadku bardzo dużo zależało od końcówki, ale twórcy spisali się na medal.
Film uzyskał jedną nominację do Oskara w 2007 roku za najlepszy obraz. Przegrał z takimi dziełami jak The Departed (zwycięzca) czy „Babel”. I właściwie nie dziwne, bo jedyne, co mogę powiedzieć o filmie Neila Burgera to to, że wykorzystuje sepię, płynie i… jest po prostu ładny, wprowadza w dobry nastrój. Cóż, wybitny obraz to-to nie jest, ale ma się po nim ochotę na kolejny seans z tłem XIX wieku.
Miałam ochotę na coś typowego z Korei Południowej, więc padło na „Cafe Minamdang”. Widząc dramkę w ofercie Netflixa nie spodziewałam się cudów, ponieważ w kij wiele dramek z tego streamingów jest pożal się borze. Dlatego, gdy włączyłam było małe „wow, to może być fajne”. Niestety, to był dopiero pierwszy odcinek i jak pokazuje przykład Vincenza* wcale nie musiał oznaczać, że serial będzie dobry. Na szczęście w ostatecznym rozrachunku okazało się, że jest dobrze – nie bardzo dobrze, ani nie źle, tylko po prostu jest dobrze. Bowiem „Cafe Minamdang” to typowa telenowelka ze wszystkimi przywarami produkcji koreańskich, ale ma tylko 18 odcinków, a Netflix oferuje przyśpieszenie seansu, więc jakoś wytrwałam.
Nam Han-jun (Seo In-guk) ma wszystko, jest bowiem Szamanem, który rozpierdala system, począwszy od popularności wśród kobiet, a skończywszy na pieniądzach. Niestety – albo na szczęście dla niego – wraca do niego stara sprawa sprzed kilku lat. Rozpoczyna się śledztwo w trakcie którego… no cóż, fani k-dramek wiedzą, co tu się odjewapni.
Mimo że nie jestem fanką hip-hopu, to jednak jedna z początkowych sekwencji, w trakcie której bohaterowie idą przez miasto i jest to jakby ich prezentacja, czy też bardziej reklama ich usług, mi się spodobała. To jest po prostu jak „biegną, biegną!” z „Przyjaciół”, ma swój klimat.
Co do muzyki, to nie jest ona jakimś wielkim wyróżnikiem na tle innych, ale oprócz początkowej sekwencji, są jeszcze z przynajmniej dwie sceny, gdzie naprawdę nieźle wybrzmiewa. Szczególnie spodobała mi się sekwencja, kiedy zadudniła muzyka Beethovena, a potem przeszła w nowoczesne nutki. Co prawda mogło być to bardziej połączone w dźwiękach, ale przyznam, zrobiło swoje.
Co mnie zatrzymało przy tej dramce, to cliffhangery i humor. Bo tu mamy naprawdę potężną dawkę typowej dramki: niesamowity kicz (ale tu jest on naprawdę w dużych dawkach), odcinek o miłości, gdzie nic się nie dzieje, korupcja… na szczęście siero… a nie, czekaj. Była sierota.
Nie mniej, pomysły na zwroty akcji były niezłe, a klimat samej kawiarni i jej ekipy także był siłą napędową serialu. Może to nie wybitne kreacje postaci, bo jednak opierające się na archetypach typu „genialna informatyczka”, nie mniej to wszystko jest naprawdę miłe dla oka.
No i humor – dramka naprawdę zawiera kilka przynajmniej momentów, w których można się roześmiać. I nie, nie musicie szykować chusteczek.
Jeśli lubicie Koreę i jesteście uodpornieni na pewnego rodzaju kicz, to „Cafe Minamdang” może być dla Was całkiem niezłą opowieścią kryminalno-romansową-komediową.
* Vincenzo dobrze się zaczął. Potem równia pochyła, przez co zarzuciłam jego oglądanie. Ale to moje zdanie.
Po wielu, wielu latach udało mi się wreszcie zobaczyć słynne „Listy do M.”, które – z tego, co pamiętam – były wielkim hitem w 2011 roku (sic!). Wg filmwebu zarobiły $26 923 513, co jest spektakularnym wyczynem. Nic więc dziwnego, że co jakiś czas Polacy otrzymują kolejne filmy z tejże serii i mówi się, że to taka podróbka Bridget Jones czy innych świątecznych filmów. No właśnie – podróbka. To moje słowa, może trochę niesprawiedliwe względem jedynki „Listów do M.”, ale jestem pewna, że sprawiedliwe względem reszty.
Zresztą – ja mam do filmu mieszane uczucia. Z jednej strony mamy tu słodkie historie, które naprawdę mogą podnieść na duchu, a z drugiej strony stylistyka komediowa zabija „Listy do M.”. Dlaczego? Pewno dlatego, że po wielu, wielu latach humor ukazany w filmie jest mocno tandetny i suchy, więc praktycznie mnie nie śmieszył. Moooże raz czy dwa razy się uśmiechnęłam, ale nijak nie był to seans, w którym moje serce zaznało jakiś głębszych wrażeń. Co więcej, byłam bliska oderwania się od tego hitu, ale ku mojemu zdziwieniu seans dość szybko płynął, więc postanowiłam dokończyć.
A co my tu w ogóle mamy?
Oto Wigilia, więc ostatnie przygotowania do świąt. Kilka osób styka się ze sobą w ten, czy inny sposób. Tosia (Julia Wróblewska) wpada na genialny plan złapania jakiegoś frajera i wciśnięcia się na wigilię do jego chaty. Pada na Wojtka (Wojciech Malajkat), który ma żonę, co poroniła i jest zimną, wyrachowaną suką w radiu Zet, co szefuje innym. Jako szefowa Małgorzata (Agnieszka Wagner) każe Mikołajowi (Maciej Stuhr) zostać na noc wigilijną w radiu. Temu to w niesmak, bo ma syna, Kostka (Jakub Jankiewicz), który koniecznie chce dostarczyć tacie dziewczynę…
I tak dalej, i tak dalej. Widzimy lekkie konflikty, slapstic oraz scenariusz, który naprawdę mógłby zrobić na kimś wrażenie, gdyby nie ta komedia. Film się zestarzał i chociaż może się jeszcze podobać, tak trochę mi smutno, że nie poszło to w inną stronę. Nie mniej, seria jest na tyle popularna, że w tym roku w kinach możemy obczaić szóstą część – „Listy do M. Pożegnania i powroty”. Ze względu na to, jak części 2-5 są rantowane w internetach, raczej nie mam odwagi sięgnąć po całość. Ale Wy bawcie się dobrze .
PS.: Nikt Wam nie powie, ale w filmie jest wątek LGBT i szczerze? Zapomniałam o nim przy recenzji, bo on był wpleciony w fabułę bardzo naturalnie i w zasadzie miło się na to patrzyło .
„Nic nie widziałem, nic nie słyszałem” to jedna z najśmieszniejszych komedii, jakie w życiu widziałam. I nie żartuję xD. Choć nie wszystko pykło idealnie, to mimo wszystko tak zabawnego filmu dawno nie widziałam.
Wally (Richard Pryor) jest niewidomy, a jego przyjaciel – Dave (Gene Wilder) – niesłyszący. Już na wstępie wiemy, że to będzie mocna komedia, niekoniecznie poprawna politycznie. Tych dwóch panów musi udowodnić, że nie zabili, ale to trochę trudne.
Tak czy inaczej, pierwsza połowa filmu jest po prostu genialna. Racja, że tam jest przede wszystkim nabijanie się z niepełnosprawności głównych bohaterów, ale o borze, jakie to było zabawne! I mówi to osoba niedosłysząca i chyba przez to film nawet bardziej mnie śmieszył XDD.
W drugiej połowie jest więcej akcji, i niby dalej jest śmieszno, ale jakoś mniej ten humor wybrzmiewa. Nie do końca wiem, co tu się stało, nie mniej – jakaś tam zabawa trwa do samego końca.
Tak, to jest głupia komedia z wyśmienitymi dialogami XD. Serdecznie polecam!
PS.: Muzyczka jest przyjemna, taki standard lat 80′, lekko może odwołujący się do „Gliniarza z Beverly Hillis”.
„Contratiempo – niewidzialny gość” to hiszpański hit z 2016 roku, a o jego sukcesie świadczy koreańska jego wersja.
Adrian (Mario Casas) musi udowodnić, że jest niewinny. To jest trudne, bo policja przyłapała go przy martwej kobiecie, jego kochance Laurze (Bárbara Lennie). Żeby sprawa była wygraną, jego adwokat przysyła specjalistkę od cholernie trudnych spraw, Virginię (Ana Wagener). Czy mu się uda?
Cóż – początek jest lekko leniwy. Niby mamy prostą rzecz, ale im dalej w las, tym lepiej. Ten film tworzy psychologiczne napięcie i wybucha na koniec, kiedy już absolutnie wszystko wypływa.
Może warto zwrócić uwagę na Lennie i Wagener, bo aktorsko moim zdaniem wyszły najlepiej. Lennie, która odgrywała rolę kochanki potrafiła przekonywać do jednej i drugiej wizji bohaterki – gdyż w zeznaniach ścierają się różne wersje wydarzeń – i to było świetne. Jednakże Ana Wagener popisała się ogromną charyzmą, i moim zdaniem wyszła niesamowicie.
Przyznać trzeba, że muzycznie ten film jest skromny, ale główny utwór, który pojawia się na początku i końcu robi robotę. Odpowiedzialny za niego jest Fernando Velázquez i to jest… któryś z mroczniejszych utworów, a mój słuch nie jest w stanie zidentyfikować, nie mniej – wszystkie utwory, także do odtworzenia są w linku w komentarzu.
Tak czy inaczej – film jest świetny, zwłaszcza przy końcówce. Ale warto dać mu czas na rozkręcenie się .
„Beetlejuice” nawet po latach ma swój urok. Zgodnie z oczekiwaniami, te wszystkie muzyczne jego akcenty bardzo dobrze brzmiały, a sam obraz był elegancki. No, po to też chodzi się do kina – żeby mieć frajdę z jakości kopii. Natomiast zdziwiło mnie, że jedynka była tak krótka i lekko inaczej ją zapamiętałam. Za to, gdy doszło do sceny z „banana”, to co prawda nikt na sali nie tańczył, ale miałam „o? to już?”. Innymi słowy, „Beetlejuice” to komedia nawet na dwa razy. Komedia, bo się okazało, że humor filmu cieszy nawet młodych dorosłych, bo głównie tacy znaleźli się na sali. Wypełnionej zresztą prawie po brzegi. I niestety, ale chyba trzeba stworzyć w końcu kurs jedzenia po cichu, bo szelest i mlaskanie z popcornem mnie dezorientowało. Na szczęście jedzenie kiedyś się kończy i do dwójeczki doszliśmy już bez takich sensacji.
Od razu powiem, że ten film to solidny, bardzo sympatyczny średniak, z ładnymi scenami. Tu nawet nie chodzi o to, że „Beetlejuice Beetlejuice” może się wydawać wtórny – jak chcą krytycy – ale o konstrukcję fabularną. Bo widzicie, przy tym obrazie już nie miałam odczucia „o? to już?”. Wprawdzie pierwszy raz oglądałam, ale przy pewnych filmach nagle się po prostu budzisz i dziwisz się, że już są napisy końcowe.
Lydia Deetz (Winona Ryder) ma pewien problem – wszędzie widzi Beetlejuica i nikt jej nie wierzy. A ponieważ jest już dorosłą kobietą z córką nastolatką, to udaje jej się w miarę opanować tę sytuację. Do czasu, kiedy sytuacja całkowicie wymyka się spod kontroli…
Nie będę Wam zdradzała fabuły z dwóch powodów. I nie, nie jest to kwestia „szkoda Wam psuć zabawę”, chociaż może to też troszku. Po pierwsze, dużo by tu opowiadać. A po drugie… te przyczyny problemów bohaterów są krótkim gościem, Burton sprawia wrażenie, jakby zło go nie obchodziło i liczą się tylko relacje.
No i tu moim zdaniem jest to ten punkt, który sprawia, że film się dłuży. Bo owszem, wgłębiamy się w charaktery bohaterów, one zdają się pogłębione, ale za to nie mamy jakiś wybitnie rozbudowanych złoli i ich pułapek. Choć tak, widać tu starą dobrą szkołę – nawet najmniejszy złoczyńca musi mieć motyw, czy jakieś charakterystyczne rzeczy.
Pojawią się, pobawią i znikną. Ważniejsze jest to, co się dzieje między matką, a córką.
Córkę gra Jenna Ortega, a jej Astrid jest typową buntowniczką, która uważa matkę za wariatkę i się z nią często kłóci. Ogólnie, rola nie jest jakaś nadzwyczajna. Ale oprócz Michaela Keatona, to po prawdzie nikt nie błyszczał w tym film filmie jakoś ponad standard.
Mamy tu kilka muzycznych scenek, które są perełkami, widać, że Burton bawi się latami 80′, dodatkowo przywdziewając je czasami w komediowe szaty. To robi bardzo dobre wrażenie i w sumie, jeśli lubisz muzykę, to tylko i wyłącznie z powodu tych scenek polecam wizytę w kinie.
Jest jeszcze jedna rzecz, do której mogę się doczepić: zbyt przekombinowane ostatnie sceny. Burton chciał stworzyć dobre zakończenie i w ich ilości przedobrzył. Może i pokazuje tym, że po prostu bawi się konwencją, ale jeden czy dwa taki numer by w zupełności wystarczył.
Myślę, że to przyjemne, familijne kino, które potrafi rozbawić i dać rozrywkę. Po prostu.
Co prawda dotyczącego tylko roku 1991, ale dla mnie to było niemalże pełne 6 miesięcy. To sporo. I sporo emocji z tym związanych. Ponieważ recenzowanie skończyłam na początku września, myślę, że najwyższy czas na porządne podsumowanie.
Z perspektywy historycznej są trzy filmy, które bardzo wpisały się w popkulturę, w historię kina.
JFK. Historia o zabójstwie Kennedy’ego jest ważna dla Amerykanów nawet po dziś dzień. Dzięki temu filmowi obywatele zyskali wcześniejszy dostęp do niektórych akt związanych ze sprawą. Poza tym był nakręcony naprawdę wybitnie; to wspaniały pokaz umiejętności reżyserskich i aktorskich, zwłaszcza na drugim planie.
Terminator 2. Szczerze mówiąc – o tym filmie powiedziano już chyba wszystko. Do dziś efekty specjalne robią wrażenie, gra aktorska jest znakomita, a muzyka to istna uczta dla uszu. Nikt chyba nie ma wątpliwości, że jest to arcydzieło, które na zawsze wpisało się w popkulturę i historię kina. Jedyne, co, to żal, że franczyza jako taka nie ma szczęścia do jakościowych filmów.
Thelma i Louise. To film ważny przede wszystkim dla społeczności LGBT, ale jest to dość miła historia o dwóch kobietach, które trochę namotały w swoim życiu. Do popkultury weszło to na pewno, bo nawet w „Fall Guy” (Kaskaderze) z tego roku było ewidentne nawiązanie do Thelmy i Louise. Kto je skojarzył, ten miał gwarantowany wybuch śmiechu.
Zapewne powinnam wspomnieć jeszcze o Milczeniu Owiec, ale… cóż – rola Anthonego Hopkinsa przeszła do historii, a sam film trzyma w napięciu do ostatniej sekundy. I życzę Wam, by nikt nie przerywał go w finale…
PS.: A Milczenie Owiec to niestety taki film, przy którym mówi się: „zazdroszczę, że jeszcze nie widziałeś”.
Wśród całej masy filmów są też takie, których się po prostu nie da oglądać. Do takich zaliczam Boyz n the Hood, choć wieści niosą, że to kultowy obraz w niektórych kręgach. Może i faktycznie murzyni go lubią, ale mnie się go dość ciężko oglądało. Może po prostu nie lubię o młodocianych gangusach?
Grand Canyon to obraz, któremu prawie się udało. Prawie być ładnym filmem, ale było w tym filmie za dużo chaosu, za mało konkretów. Ja wiem, że krytycy zwykle narzekają na brak zdecydowania, ale powiedzmy sobie szczerze: gdyby Grand Canyon był udanym filmem, to w jakiś sposób by się zachował w zbiorowej pamięci. A jakoś tego nie zauważyłam i choć mówimy o Polsce, to Polska jest jednak wychowankiem USA. Jednak wciąż nie jest to najgorszy film w Oskarach 1992.
Na takie miano zasługuje albo Rambling Rose (Historia Rose) albo Madame Bovary. Właściwie to jakościowo te dwa filmy niewiele się różnią – no, może poza tym, że były nominowane w dwóch różnych kategoriach, a stroje u Bovary są naprawdę oszałamiające, choć – z perspektywy epoki – trudno, by wykazywały się oryginalnością. Nie mniej, oba te oglądało mi się tak samo bez emocji, a nawet z niesmakiem i uznaję, że to historie, które nie lubią kobiet. Bo Rambling Rose to historia o nimfomance i jest to przedstawione w mało ciekawy sposób, a Madame Bovary przedstawia instrukcję obsługi bankructwa. A ściślej: jak zbankrutować przez kiecki i nie ponieść za to żadnych konsekwencji. Ktoś, kto pisał książkę o Bovary, całkiem serio nie lubił kobiet. Ach, no tak. Francja…
Do najlepszego filmu z kategorii „bardzo ładne” pretenduje kilka obrazów. Z nagrodzonych jest to City Slickersi Mediterraneo. W pierwszym przypadku mamy po prostu do czynienia z lekką historią, przy której można się ładnie odmóżdżyć i zrelaksować. W drugim przypadku podobnie, choć czasy o wiele mroczniejsze, bo wchodzimy w II Wojnę Światową. Myślę, że każdy z tych filmów zapada w pamięć na swój własny sposób.
Wśród nominowanych do takiego tytułu pretendować może Children of Nature czy The Commitments. Wszystko jednak zależy od gustu – bo jeśli ktoś lubi smuty, to na pierwszym obrazie się nie zawiedzie; jeśli ktoś nie lubi angielskiego kina, to drugi obraz niekoniecznie przyniesie mu satysfakcję. Tym bardziej, że jest to film muzyczny.
Szczerze? Trudno wybrać w tym zestawie ten jeden, jedyny i wyjątkowy. Może więc decyzję pozostawię Wam :).
Poza wszelkimi rankingami znajdą się Fisher Kingi Backdraft. Pierwszy zrobił na mnie dobre wrażenie, choć dla zmęczonych masońskością w popkulturze będzie to trudny obraz. A to dlatego, że Fisher King w swej konstrukcji i symbolice jest po prostu masoński i to aż w oczy kole. Ale mnie się spodobał, bo po prostu historia o przyjaźni i pamięci mnie zauroczyła.
Backdraft z kolei to wielki przegrany Oskarów 1992. Zasługiwał na nagrody, jak choćby w efektach specjalnych, ale… żaden film nie miałby szans z Terminatorem 2. Po prostu James Cameron i jego ekipa zrobili coś tak wybitnego, co zapisało się w historii kina.
Co nie znaczy, że Backdraft tego nie zrobił. Jak rozumiem, on był pionierem w efektach z ogniem i dla dzisiejszych seriali o strażakach czy filmów katastroficznych to jest po prostu pierwowzór dla tworzenia efektów specjalnych. Wiem, masło maślane, ale tak to zrozumiałam, gdy czytałam o produkcji tegoż filmu. Poza tym sama historia jest bardzo, bardzo zacna i wzruszająca, praktycznie nie ma tu nudy.
Szkoła podstawowarównież znalazła się poza rankingiem. Nie jest to film z kategorii „śliczne” czy „bardzo ładne”, ale jest to dość nostalgiczny, wspaniały, czeski film, który opowiada o młodzieży tuż po II WŚ. Twórcom idealnie udało się stworzyć klimat tamtych lat, a w dodatku jest to historia oparta na faktach. I wcale nie jest to smut – jest to typowy, czeski humor, zapadający w pamięć.
Dobrze, czas na wyjęcie Terminatora 2 z półki Oskary 1992 i popatrzenie na inne filmy. Które z nich okazały się być najlepsze? Fenomenalne? Niesamowite?
Właściwie oba filmy, które pretendują do miana najlepszego z Oskarów 1991 to kategorie zagraniczne. Co prawda, Europa Europa grała w kategorii „najlepszy scenariusz adaptowany”, ale jednak była to koprodukcja reżyserowana przez Agnieszkę Holland. To bardzo przejmujący obraz, opowiadający prawdę o człowieczeństwie i jest on niepoprawny politycznie. Zresztą, doprowadzenie do powstania tego obrazu mówi samo za siebie: nie była to łatwa droga.
Ale chyba najlepszym filmem z Oskarów 1992 jest Zawieście czerwone latarnie. Może to brzmieć dziwnie, bo w końcu to opowieść o konkubinie, a gdzie mu tam do tematu II WŚ? Ale właśnie to ten chiński film najbardziej mi zrył beret. Jest tu może jakaś tęsknota za dwudziestoleciem międzywojennym; pamiętajmy, że i Chińczycy przeżyli swoją rewolucję, na której skutek utracono bardzo wiele tamtejszej kultury. To taki tajemniczy, niepokojący klimat, któremu wtóruje niesamowita muzyka. I bez tej muzyki Zawieście czerwone latarnie byłby tylko w połowie tak dobry, jak jest.
Niesamowity film.
A poza tym: dziękuję wszystkim, którzy śledzili moje poczynania w projekcie Oskary 1992!
„Bo jeśli nie byłby obrzezany, mógłby stać się małym nazistą jak inni.” – Agnieszka Holland
Będą Wam potrzebne chusteczki, bo „Europa Europa” tworzy emocje. Każe widzowi poczuć to, ten ból, cierpienie głównego bohatera. I jest to dziwny przypadek, jeśli idzie o produkcję filmu, ale jest to obraz dostępny tylko w wersji pirackiej (mowa o Polsce, w Niemczech widziałam nawet na dwóch streamingach jest). Dlaczego? Bo mimo że za reżyserię zabrała się Agnieszka Holland (!), to nikogo nie oszczędza i przez to jest niepoprawny politycznie. Tym bardziej, że ukazuje prawdziwą historię, spisaną w biografii Solomona Peresa, który zmarł w zeszłym roku w wieku 98 lat.
– Nie opowiadaj nikomu tej historii – powiedział Izaak (René Hofschneider) – nikt ci nie uwierzy. I rzeczywiście, dla współczesnej młodzieży ten film jest „naciągany” i „niewiarygodny”. Ale taka też – niezwykła – była historia Solomona, który nie zawahał się obrzezać swoich synów.
Solomon (Marco Hofschneider) urodził się w żydowskiej rodzinie w Niemczech, w latach 20′ XX wieku. Więc jak możecie się domyślić – młodego czekają pojebane, zupełnie popaprane przeżycia. Bo Solomon dostaje się do szkoły Hitlerjugend…
W tym filmie obrywają wszyscy: Polacy, Żydzi, Niemcy, Rosjanie…. nawet Amerykanie pokazani na końcu. Jak to w prawdziwym życiu: nie ma bieli i czerni, jest szarość. I czuć, że zarówno hitlerowcy, jak i stalinowcy są siebie warci. Zresztą, WSZYSCY SĄ SIEBIE WARCI.
„I co było najbardziej interesujące w byciu w pobliżu Shlomo, to to, że nigdy nie starał się upiększać siebie. Czuł, że w nim również istnieje potencjał dla strasznych rzeczy, tak samo jak u jego towarzyszy.” – Agnieszka Holland
„Europa Europa” to film z klimatem. Z jednej strony odpowiada za to 1989 rok, kiedy kręcono obraz, a z drugiej… muzyka. Minimalistyczna, opierająca się właściwie na kilku głównych dźwiękach, zawsze gdzieś w tle, przybijająca dopiero, gdy pewne zdarzenia wybuchają.
W trakcie seansu było kilka scen, które mnie wzruszyły, a na końcu popłakałam się. Ogólnie, ciężkość filmu jest wyczuwalna od razu, ale im dalej, tym bardziej siedzi się na szpilkach, w oczekiwaniu jakiejś bomby. Brawo, Holland – stworzyłaś niesamowity obraz. I bardzo autentyczny. Dlatego też mam po seansie mętlik w głowie. Cóż, przynajmniej jest on szczery.
* * *
Trochę byłoby głupio zostawić „Europę Europę” bez żadnych ciekawostek. Bo ten obraz był kręcony w Polsce (w Łodzi), ale w momencie dla nas historycznym. Kończył się oficjalny komunizm, nasz kraj miał zacząć przechodzić transformację. A gdzieś trzeba było powstawiać te wszystkie flagi…
– Kręciliśmy w szkole Hitlera i w międzynarodowym muzeum, które było blisko centralnego komitetu partii komunistycznej – opowiada Agnieszka Holland. – Ludzie byli kompletnie zdezorientowani. Nie wiedzieli, co się dzieje. Kiedy powiesiliśmy flagi ze swastykami na budynku, a centralny komitet był tuż obok, ludzie myśleli, że Niemcy wrócili. Kiedy statyści w mundurach gromadzili się na zewnątrz, ludzie naprawdę myśleli, że to jak To Be or Not to Be Lubitscha.
Jak każdy dobry reżyser, Holland w pewnym momencie zastosowała cięcia metrażu w „Europie Europie”. Podczas pierwszego, testowego pokazu okazało się, że film jest zbyt ciężki i trzeba koniecznie coś wyciąć. Poszła więc do Margaret Meneghel, która pomogła z wycinaniem kawałków. Zaczęli od początku. – Kiedy połączyłem pierwszy akt z resztą, nagle zobaczyłam równowagę i zrozumiałam, że może trzeba było usunąć tłuszcz z reszty.
Z początku wyleciało stosunkowo niewiele, bo początek nie był za długi. Ostatecznie w śmieciach wylądowało około 40 minut, a pomagał jej Krzysztof Kieślowski. Dziś Holland uważa, że z jednej strony dobrze, że pozbyto się paru rzeczy, ale z drugiej trochę żałuje, szczególnie, że te nadprogramowe sceny już nie istnieją. Zostały zniszczone od razu, a więc nigdy nawet nie zobaczymy ich w dodatkach.
Jednakże jest jeszcze pewna rzecz związana z… no właśnie nie do końca z cięciami. Holland przygotowała, wyreżyserowała taki jakby epilog, w którym Solomon na starość spotyka się ze swoimi kolegami z Hitlerjugend. Zresztą, on naprawdę to przeżył, naprawdę z nimi pił i oglądał filmy nazistowskie. Jak powiedział: „byłem poruszony. Miałem łzy w oczach. To była moja młodość”. I ta scena, która by już całkiem zmiażdżyłaby ideę „jesteś dobry lub zły” nie trafiła nawet do testowego wyświetlania. Dlaczego?
– Mieliśmy grupę statystów – opowiada Holland – około 50-60 mężczyzn w wieku około 60 lat. Moi asystenci i konsultanci muzyczni przygotowali dla wszystkich teksty i melodię tej piosenki, „Der Fahnehoch”. Ale było to absolutnie niepotrzebne, ponieważ wszyscy moi statyści bardzo dobrze ją pamiętali. Śpiewali z takim entuzjazmem i zapałem, powtarzając ją wiele razy, ponieważ kręciliśmy różne ujęcia. To było niepokojące. A Shlomo [Solomon] grał Shlomo, prawdziwego bohatera. Więc po zmontowaniu tego, kiedy miał to być koniec, coś w rodzaju epilogu filmu, zdecydowałam, że nie mogę tego zrobić, że byłoby to źle zrozumiane, że jest to zbyt niejednoznaczne i niepokojące, i że nie zrobię żadnej przysługi mojemu bohaterowi, a ludzie będą go po tym nienawidzić. Więc wycięłam to, ale to była rzeczywistość. Oznacza to, że to się zdarzyło.
No cóż – trudno Holland odmówić racji. I ta scena byłaby zbyt kontrowersyjna nawet dzisiaj.
Niech ten tekst zakończy pewna myśl Holland o Solomonie: – I co było najbardziej interesujące w byciu w pobliżu Shlomo, to to, że nigdy nie starał się upiększać siebie. Czuł, że w nim również istnieje potencjał dla strasznych rzeczy, tak samo jak u jego towarzyszy.