Rodzina Addamsów (1991)

To jest dziwny film, ponieważ od początku mi się nie podobał. Tzn. – jak za dzieciaka go widziałam, tak nie polubiłam. Już nie pamiętam powodu, ale jakoś niezbyt mnie teraz garnęło do obejrzenia „Rodziny Addamsów”. Jednak wyzwanie to wyzwanie. Poza tym… po tylu latach wrażenia mogą być już całkiem inne, prawda?

Niestety, nie do końca.

Historia przedstawia rodzinę Addamsów, która jest mroczna i właściwie film jest osadzony w campowej, groteskowej stylistyce. Ten twór chce być komedią – ale nie potrafię stwierdzić, jakiego typu. Nie do końca widzę tu czarny humor, ale z pewnością jest humor lat 90′. Wiecie, slapstick. Jeśli chodzi o całą pozostałą otoczkę – czyli funkcjonowanie Addamsów na odwrót w stosunku do tego, jak żyją normalni ludzie, to, no… wiedziałam, że to ma być śmieszne. Ale.

Niezależnie od rodzajów humoru w tym obrazie, żaden mnie nie rozbawił. I zrozumcie mnie dobrze: ten film nie jest taki zły, jakby się wydawało po moich słowach. Po prostu, to nie ten typ zabawy, przy którym najlepiej się bawię.

Bo tak: humor to najsłabszy element „Rodziny Addamsów”. Cała reszta już jest dość dobrze zrealizowana. Zacznijmy od strojów, za które film dostał nominację. Dziś może nie wydają się jakoś bardzo wyróżniające, jednak design Morticii (Anjelica Huston) jest pociągający. W ogóle, Anjelica miała prostą rolę odgrywania małżonki pana Addamsa, a mimo wszystko to ona właśnie najbardziej błyszczała. Nie była główną bohaterką taką stricte; obraz się skupia na powrocie do domu brata Addamsa, Festera (Christopher Llyod). Nie będę Wam zdradzała przygód, bo może jednak ktoś się zdecyduje na obejrzenie tego dzieła i mu się spodoba.

Oprócz tego, „Rodzina Addamsów” płynie – z jednej strony robiłam przerwy, przewijałam, by dokończyć seans, ale z drugiej, po oczywistych scenach (niby niewiele wznoszących – bo wciąż twórcom chodziło o poznanie zjawiska, jakim jest rodzina Addamsów) dzieje się coś ciekawego. I wtedy aż chce się zatrzymywać i patrzeć na rozwój wydarzeń. Wow.

Kolejnym mocnym punktem filmu jest rączka, która może nie odgrywa jakiejś bardzo dużej roli, bo głównie przewija się w tle, ale koniec końców staje się bardzo charakterystyczną i klimatyczną postacią.

„Rodzina Addamsów” przegrała oskarowy wyścig z „Bugsym”. Ale nawet gdyby nie Bugsy, to moim zdaniem nie była to mocna pozycja w oskarowym wyścigu. Bo na pierwszy rzut oka, bardziej bym stawiała na „Panią Bovary”, ale przekonam się w swoim czasie.

Tak czy inaczej, jeśli lubicie slapstick, albo świat Wednesday (tu grana przez Christinę Ricci), to możecie skusić się na ten film. Ostatecznie, uważam, że nic gorszego od „Kruka” już mnie nie spotka w kinematografii…

Hook

Dzień dobereł, ja tu przychodzę z recenzją „Hooka”, który – przez swą naturę – trochę mnie wymęczył. A wymęczył tak, jak praktycznie każdy dziecięcy film by to zrobił. Nie mniej, takie wrażenie nie jest w stanie podważyć tego, że „Hook” z 1991 roku jest filmem bardzo dobrym. I choć może się wydawać, że na pewnych punktach się zestarzał, to spokojnie, wokeizm, czy też raczej inkluzywność w nim jest zawarta. Ale… to absolutnie nikomu nie przeszkadza! Dlaczego? Może po prostu dlatego, że obraz płynie i jest bardzo dobrze technicznie zrealizowany? Co zresztą doceniła akademia od Oskarów, dając mu pięć nominacji*. „Hook” nie wygrał tylko dlatego, że bardzo trudno jest wygrać z filmem wszechczasów – Terminatorem 2, który brylował w tychże kategoriach właśnie. Oczywiście, nagroda za dekoracje poleciała do „Bugsy”, którego to filmu jeszcze nie widziałam. Ale hej, mam zacny plan – obejrzeć oskarowe filmy z 1992 roku. Trochę już mam nadrobione, więc czemu nie kontynuować tej przygody? Wracając do „Hooka”, to trzeba jasno powiedzieć: i dzisiaj, po 30 latach ten film wspaniale się ogląda. Dekoracje mogą być uznawane za nieco teatralne, ale w zasadzie – nigdy nie komiczne. Innymi słowy, ich kunszt widać do tego stopnia, że momentami naprawdę widz ma ochotę pozachwycić się Nibylandią. Ale to tylko jeden z aspektów, dlaczego „Hooka” chce się obejrzeć od początku do końca.
Piotr (Robin Williams) jest adwokatem w korpo, ma wielką fuchę i to widać nawet taką drobną rzeczą, jak używanie wielgachnego telefonu komórkowego (!). Taki szczegół – a jak wiele obrazujący. Młodszym przypominam, że takie cacka rozpowszechniły się na dobre dopiero po roku 2000, a nawet dalej. Tak czy inaczej, przez ten element miałam trochę zdziwko i musiałam sprawdzić, czy to rzeczywiście obraz z 1991** roku. No i wracając do naszego nieszczęsnego Piotra, tenże ma dzieci i olewa swojego syna Jacka (Charlie Korsmo), nie przychodząc na jego mecze footbolu amerykańskiego. Facet nie rozumie, jak krzywdzi swoją pociechę, ale też okazuje się, że to nie jedyny jego problem. Otóż, pewnego dnia wraca z imprezy – z żoną, z babcią – i widzi, że maluchów nie ma. Okazuje się, że porwał ich kapitan Hook. Co ciekawe, obiektywnie patrząc, te sceny akurat są dość komiczne. I myślę, że w całym filmie występuje kilka takich właśnie sytuacji, w których można się przynajmniej uśmiechnąć. A być może dzieci nawet się roześmiać.
Nasz Piotr wędruje więc wraz z Dzwoneczkiem (Julia Roberts) do Nibylandii, gdzie musi sobie przypomnieć, kim tak naprawdę jest i uratować dzieci…
Bardzo podoba mi się to, co tu wydarzyło się ze scenariuszem. Jest tak z dwóch względów: to jest swobodna interpretacja powieści o Piotrusiu Panu, ale też jest w niej wiele z niej elementów, takich jak nawiązywanie do książkowych sytuacji, czy też nawet dialogi, piosenki.
Ano właśnie, co do dialogów, to one są żywe, ale ja chciałam napisać o początku. Kiedy widzimy, jak Piotr zmaga się z rodziną, to sceny mogą się lekko dłużyć. Ale jak już wchodzimy do Nibylandii, i widzimy idących na statek piratów, i śpiewających, to ło maniu. To jest naprawdę epicka scena, która wciąga widza w film na amen. Od teraz – Drogi Widzu – już nie uciekniesz od „Hooka”.
Jak już wspomniałam, „Hook” bardzo płynie. I jest bardzo długi, bo trwa dwie i pół godziny. I to obraz dla dzieci! Ale szczerze mówiąc, im dalej w głąb, tym metraż jest coraz mniej odczuwalny. To taki film na jednym tchu.
I na zakończenie może wypadałoby wspomnieć o aktorstwie, choć moim zdaniem jest ono na dobrym poziomie, choć nie wybitnym. Miło spoglądać na Julię Roberts, którą rozpoznałam dopiero wtedy, gdy się powiększyła. No cóż, może kwestia tego, że wtedy nie miała aż tak rybich ust, jak obecnie. Tak czy siak, w jej uczucia, miłość do Piotrka jestem w stanie uwierzyć.
Jeśli więc macie dzieci i jeśli lubicie oglądać dziecięce historie, to może warto zaoszczędzić dzieciom ocznego horroru i miast „Piotrusia Pana i Wendy” (2023, Disney) włączyć im „Hooka”. 😉

* kostiumy – Anthony Powell; dekoracje – Norman Garwood, Garrett Lewis; najlepsze efekty wizualne – Eric Brewig, Harley Jessup, Mark Sullivan, Michael Lantieri; makeup – Christina Smith, Monty Westmore, Greg Cannom; najlepsza muzyka – John Williams (dźwięk), Leslie Bricusse (słowa piosenek)

Smażone zielone pomidory

Trochę się obawiałam seansu „Smażonych zielonych pomidorów”, bo sporo filmów na ostatku to po prostu katastrofa. Na szczęście film okazał się dobry, a nawet bardzo dobry!

Evelyn (Kathy Bates) przyjeżdża w raz z mężem do jakiegoś ośrodka, gdzie jest opieka nad ludźmi. Taki dom starców. Powód prosty – jej mąż ma ciotkę, która to ciotka go nie znosi, ale w czasie, gdy biedny chłopina się z nią męczy, Evelyn spotyka niepozorną staruszkę, Ninny (Jessica Tandy), która zaczyna opowiadać jej pewną historię…

Tuż po I WŚ. Ruth (Mary-Louise Parker) i Idgie (Mary Stuart Masterson) to najlepsze przyjaciółki. I cóż… no, historia życia, po prostu. O tym, jak dojrzewały, o tym, co ich spotykało…

…ale przeszłość i teraźniejszość w filmie są przeplatane ze sobą, w związku z tym widzimy także rozwój Evelyn, której postać się rozwija. Co ciekawe: wydaje się to niemal bezwysiłkowe dla scenariusza, który zastosował jeden z najprostszych chwytów do przemiany. Bo widać, że Evelyn pod wpływem staruszki postanawia się ogarnąć, ale czy jej mąż to zaakceptuje? Wszak ma na swoich barkach małżeństwo, które zdaje się być nieszczęśliwe.

I tak za dużo opowiedziałam, ale w tej historii jest jeszcze wiele do odkrycia. To opowieść dość złożona i kurczę, to jest bardzo fajna, babska historia! To taki obraz z kategorii „ale ładny”. Ba, obraz płynący, obraz, który w jakimś stopniu każe trzymać kciuki za najlepsze przyjaciółki i który wreszcie wzrusza.

Książka musiała być dobra, może nawet sprawdzę… kiedyś 🙂.

Smaczku dodaje muzyka, wykonana przez Thomasa Newmana (m.in. American Beauty), a link do soundtracku w komentarzu.

Cóż mogę powiedzieć więcej? Dziewczyny, szykujcie popcorn i herbatkę, i sobie zróbcie relaksujący wieczór ze „Smażonymi zielonymi pomidorami” 🙂.

For the Boys

Dzień dobereł.

Trochę jestem zdziwiona tym, że Bette Midler co prawda zrobiła jakąś karierę w Hollywood, ale tak naprawdę nigdy nie wybiła się do głównej czołówki. Zazwyczaj lądowała w średniakach, a „For the boys” takim się być wydaje. Chociaż moim zdaniem ocena 6.4 jest nie do końca sprawiedliwa. Ten film płynie i utrzymuje to dzięki Bette Midler oraz muzyce. A ponadto moim zdaniem charakteryzacja jest dość starannie prowadzona, i dobrze, bo akcja dzieje się na przestrzeni 50 lat. Wow, tyle pi razy oko minęło od II WŚ do 1991 roku.

Dixie Leonard (Bette Midler) jest piosenkarką. A że trwa II WŚ, to jej mąż ląduje na froncie. W trakcie swojej kariery Dixie poznaje Eddiego Sparksa (James Caan), który jest prezenterem, piosenkarzem. Razem występują dla wojaków, którzy dzielnie walczą przeciw czerwonej, komunistycznej, rosyjskiej zarazie w Europie…

Stop.

Z początku film wydaje się być lekką opowieścią. Ciekawe jest wrażenie, że dla USA II WŚ nie była aż tak wielką traumą, jak wojna w Korei czy Wietnamie. Mówię wrażenie, bo im dalej w las, tym wojna przestaje być tylko uwagą z głośnika „uwaga, nalot”, a staje się widoczna cała na krwawo. To przywodzi na myśl, że ten film jest antywojenny. I być może taki jest, wszak Dixie znakomicie pokazuje swoje emocje w stosunku do tego, co się tam odjebywało. A aktorka tak zagrała, że wszystkich innych pozamiatała. Być może dlatego dobrze widać chemię między Dixie, a Eddim.

Podejrzewam, że gdyby nie Jodie Foster i jej rola w „Milczeniu owiec”, to Bette zgarnęłaby statuetkę. Była po prostu znakomita na ekranie.

Ten film mi się spodobał.

Wzruszyłam się, więc być może potrzebne będą Wam chusteczki. Tylko ostrzegam, że jest to film muzyczny, ale ścieżka dźwiękowa jest tu świetna.

Rambling Rose

„Rambling Rose” (pl: „Historia Rose”) to nie jest dobry film. Przede wszystkim dlatego, że się strasznie postarzał, a przecież mówimy o adaptacji powieści z 1971 roku. Chociaż z drugiej strony upływ czasu doskonale pokazuje szowinistyczne czasy… ale – tradycyjnie – od początku.

Rose (Laura Denn, nominacja) zostaje zatrudniona jako opiekunka-gospodyni domowa we w miarę bogatym domu. Uchodzi za piękną kobietę, co niekoniecznie przysparza jej radości w życiu. W dodatku jeden z synów właścicieli jest dojrzewającym nastolatkiem (Buddy – gra go Lukas Haas). To wszystko może prowadzić tylko do jednego.

Romansów.

Niestety, fabularnie film interesował mnie jak zeszłoroczny śnieg na Madagaskarze. Film więc sobie płynął w tle, bo inaczej bym się męczyła bardziej, niż się męczyłam. Jednakże faktycznie to, co zrobiła Denn zwraca na siebie uwagę – wierzyłam Rose, że jest taka, jaka jest, czyli niby niewinna, naprawdę nieszczęśliwa i ujarzmiona przez swoje demony. Jednak znacznie bardziej polubiłam matkę chłopaków, którą gra Diane Ladd i która też dostała za tę rolę nominację. Obawiam się jednak, że moje uczucia do matki nie są obiektywne, ponieważ bohaterka miała niedosłuch, więc musiała używać aparatów słuchowych. Główna akcja powieści dzieje się w okolicach lat 50′, czy coś koło tego, a więc same aparaty wyglądają na bardzo niewygodne i zwracają na siebie uwagę. Jednakże, matka została ukazana w bardzo ciepły i wręcz uduchowiony sposób, bo wtrąca ona teksty typu „światło przeze mnie przemówiło”.

Ja jako recenzentka nie widzę sensu w oglądaniu „Opowieści Rose”, bo ten film może chce nam coś przekazać (szowinistyczne czasy, w trakcie których łatwo się kobietę krzywdzi?), nie mniej współczesny widz jest trochę bardziej wymagający, niż ten z 1991. Chyba, bo z tego, co widzę, to budżet wyniósł 7 milionów, a zarobił 6. Tak przynajmniej rozumiem z tabelek na Ramble Number.

Barton Fink

Bracia Coen chyba nie reprezentują filmów w moim guście, co jest o tyle interesujące, że niektóre z nich to czarny humor i kryminał, więc teoretycznie powinnam się dobrze bawić. Cóż – na „Bartonie Finku” nie bawiłam się za dobrze, a wręcz czasami leciało nudą. Zwycięzca Cannes 1991, nominowany do Oskarów 1992 w trzech kategoriach: rola drugoplanowa (Michael Lerner), dekoracje (Deniss Gassner, Nancy Haigh) i najlepsze kostiumy (Richard Hornung).

I powiem tak – kostiumy w żadnym przypadku nie zrobiły na mnie wrażenia, dekoracje też, aktorstwo… no, dobre aktorstwo jest i tyle. Aha, znowu widzimy Monka w akcji, tym razem młodego i zgrabnego. Zresztą, tu chyba dużo Żydów jest, ale nie o tym opowiada „Barton Fink”.

Jest 1941 rok. Barton Fink (John Turturro) odnosi spektakularny sukces na Broadwayu, więc Hollywood go zamawia. Facet więc jedzie spełnić swój największy sen o sławie… co się zamienia w jego największy koszmar, ale o tym widz dowiaduje się w połowie filmu.

Nie wiem teraz, czy mogę mówić spojlerowo – ale szczerze mówiąc, chyba by wypadało w tym przypadku.

Otóż – widać od samego początku, że wszystko jest w krzywym zwierciadle. Od hotelu, w którym zamieszkał Fink, po policjantów, którzy kompletnie sobie nie radzą ze złoczyńcą. Już nie mówiąc o parodiowaniu – do pewnego stopnia – relacji scenarzysta-producent, bo to, co tu się dzieje, to można to uznać za czyste złoto.

No, ale ja przez pierwszą połowę filmu się wynudziłam. Choć tak, produkcja płynie, ale to nie było tak dobre i świeże jak chociażby „Obiecująca.Młoda.Kobieta”. Dla obrony braci Coen mogę powiedzieć tylko tyle: „Barton Fink” to stary film, który prawdopodobnie w swych czasach był świeży i zrobił sporo zamieszania. Aha, i bez którego nie było niesamowitego zakończenia thrillera „Siedem”. Serio – tak oglądałam zakończenie Finka i miałam wrażenie, że „Siedem” niemalże kopiuje pewien pomysł, myśl, mroczną podstawę.

I cóż mogę powiedzieć? Jeśli lubicie braci Coenów – obejrzyjcie. Jeśli lubicie czarny humor – spróbujcie. W każdym innym przypadku stanięcie twarzą w twarz z tym dziełem może skończyć się marnie.

A może po prostu trzeba mieć odpowiedni nastrój na „Bartona Finka”?

The Prince of Tides

– Myślę, że to milczenie było gorsze od g.w.ał.tu – powiedział Tom Wingo (Nick Nolte – ta rola jest uznawana za jedną z jego najlepszych, jak nie najlepszą) w „Księciu przypływów”, ekranizacji słynnej powieści Pata Conroya z 1986 roku. Dlaczego słynnej? Bo historia ta weszła na stałe do amerykańskiej kultury, czego przykładem jest kilka nawiązań w znanych serialach. To „The Simpsons” z 1993 roku, to „Rodzina Soprano” z 2004, to „The Office”, to w drugim sezonie „Atlanty” mamy wyraźne do tego nawiązanie i wreszcie także w drugim sezonie „Ted Lasso” znajduje się wspominka o książce. Nic dziwnego – kiedy Pat Conroy wydawał swoją powieść, były lata 80′ XX wieku. A rzecz, którą opisywał mogła wtedy nieźle zaszokować. I być może przeanalizował całą sytuację od A do Z, ponieważ historia ma 568 stron. Niestety – nie czytałam jej, ale po obejrzeniu filmu wnioskuję, że to musi być bardzo zacna historia. Czego – niestety 2 także – możemy nie zauważyć w filmie.

Z opisu wynika, że mamy do czynienia z romansem i dramatem. Na pierwszy rzut oka kojarzy nam się „Nagi instynkt”, bo w końcu bohater, Tom, zaczyna się spotykać z psychiatrą, Susan Lowenstein (Barbra Streisand). Powód niezbyt miły – jego siostra, Sally (Blythe Danner) chciała popełnić samobójstwo. Dzielna lekarka chce odkryć przyczynę, więc przez cały film mamy do czynienia z opowieściami i retrospekcjami Toma.

Przez 1,5 h (film trwa 2h 11 minut włącznie z napisami) nie widziałam w tym obrazie NICZEGO, za co Akademia mogłaby przyznać w SIEDMIU kategoriach nominacje oskarowe. A tak się wydarzyło w 1992 roku. Nie wiem, być może w tamtych czasach pejzaże robiły wrażenie, ale najbardziej robił temat.

I teraz tak: jeśli uważacie, że warto obejrzeć ten film, to pomińcie kolejny akapit. Moim zdaniem NIE WARTO, ale głównie dlatego, że treść, jak i forma mocno się zestarzały do naszych czasów. Ba, nawet jasne, ckliwe kolory w kamerce nie pasują do mrocznej – mimo wszystko – opowieści. Ja rozumiem, że Streisand ma taki styl, nie mniej jednak gotyk byłby tu znacznie milej widziany. A tak?

Przez cały film śledzimy retrospekcje Toma. Widać, że jego rodzina jest lekko pojebana, ale dopiero pod koniec odkrywamy, dlaczego jego siostra chciała popełnić samobójstwo i dlaczego on jest bardzo nieszczęśliwym człowiekiem. Chodziło o zbiorowy gwałt. Na nich.

Barbra Streisand przez CZTERY LATA zabiegała o swoją wizję artystyczną. Mimo że jest Żydówką, mimo że wcześniej też miała uznane już filmy w Hollywoodzie, to akurat „Książę przypływów” spotykał się z realizacyjną ścianą.

Powodem były pieniądze. A może i płeć? Zdaniem Davida Harrisa ze Spectrum Culture, mężczyźni bezproblemowo dostawali duże hajsy na swoje podobne dzieła. Tymczasem Streisand musiała postawić się wyraźnie wobec tuz Hollywoodu. Ba, nawet o swoją wizję artystyczną musiała walczyć, bo ona chciała zrobić nie tyle romans, co film psychologiczny, prawdziwe studium przypadku.

I – ekhem – jej to nie wychodzi.

To znaczy, trochę wychodzi, ale o tym później. Dla współczesnego widza ważne jest to, że w całej historii widzi tanią psychologię, w dodatku naszpikowaną kulturą lat 80-90′. Na przykład, mężczyzna z trojgiem dzieci i żoną, która go zdradza. Jak myślicie, co dziś by zrobił, gdyby spotkał miłość swego życia? Właśnie – a on tymczasem wraca do swej żony, by oddać hołd swoim kobietom życia. Co? Ale jak to?

Wprawdzie widzimy, że na końcu jedzie drogą do Nowego Jorku, gdzie spotykał się z Barbrą, znaczy z panią psychiatrą, ale… nie wiem, jakoś całość mi się nie wbija w dobrą, smaczną i zdrową kupę.

Jednakże, w 1994 roku Roger Eder – jeden z twórców Criterion Collection – zaryzykował stwierdzenie, że to właśnie Streisand zrobiła krok naprzód dla narracji w Hollywoodzie. Jak napisał: – „Prince of Tides” potwierdził Streisand jako potrójnie niebezpieczną producentkę filmową [reżyseria, aktorstwo, scenariusz], ale – co być może jeszcze istotniejsze – otworzył nowe, ważne obszary dla amerykańskiego mainstreamowego kina, ukazując nowy teren, bardziej wymagający emocjonalnie i moralny krajobraz, niż Hollywood dotychczas eksplorował. Widzowie filmowi, którzy nigdy nie przekroczyliby progu domu kinowego, nagle tłumnie zaczęli przychodzić do kina, by obejrzeć rodzaj filmowego mistrzostwa, zwykle kojarzonego z Wellesem czy Marcelem Carné.

Jak wspomniałam, Streisand walczyła o ten film. Dwie wytwórnie filmowe: CBS i MGM widziały w tym utworze średniobudżetowy, mało inspirujący film, typowy dramat. Ostatecznie „Książę przypływu” dostał 30 milionów, a zarobił – bagatela – 135 milionów dolarów. Prawdopodobnie było to spowodowane tym, że Streisand naprawdę chciała zbudować psychologiczną dramę, co zresztą Conroy, współtwórca filmu, uszanował i nie tylko skrócił historię, ale też bardziej unaocznił psychologiczne wątki. Cóż, dziś one trochę śmiesznie wybrzmiewają, ale w dalszym ciągu moment, gdy Tom wypłakuje się w ramionach Susan, robi wrażenie.

Well…

Powinnam już skończyć pisać o tym filmie. No więc: nie polecam. Spędziłam co prawda miłe dwie godziny, ale dupy nie urwało. Ani zabawne scenki* nie spowodowały, że się uśmiechałam, ani ładne dekoracje nie robiły na mnie wrażenia, ani nic. Oglądając ten film czułam się trochę, jakbym oglądała rozrywkę w TV. Wiem, wiem – może to trochę niesprawiedliwe dla „Księcia przypływów”, ale szczerze? Nie, nie oglądajcie. Poczekajcie na współcześniejszą wersję, bo być może będzie lepsza.

* (moment, kiedy niby nabijają się z bycia Żydówką przez Streisand to tak naprawdę element większej całości, bo tu temat Żydów tak czy inaczej się przewija)

Cape Fear

Chyba nie jestem fanką Martina Scorsesego. Moim zdaniem jego filmy otrzymują znacznie lepsze trailery, niż na to zasługują – tak było na przykład z „Czasem krwawego księżyca”, tak jest i w przypadku „Cape Fear”. I o ile ten pierwszy da się oglądać – choć jest bardzo powolnym filmem – o tyle ten drugi… eee… jest po prostu dziwny i wymiękłam po 18 minutach. Też przez pierwsze minuty wieje nudą. Ale tu się dzieje coś dziwnego, bo gdy zerkniemy na „Cape Fear” z 1962 roku, to jesteśmy zdziwieni, że dotrwaliśmy do 40 minuty migiem.

Na początku była powieść

Jeśli omawia się oba filmy, to często zapomina się, że to są ekranizacje powieści „The Executioners” Johna D. Macdonalda i uchodzi on za jednego z najwybitniejszych amerykańskich pisarzy kryminałów. W Polsce jest wydanych kilka jego książek, jednakże nie miałam okazji ich przeczytać. Natomiast w każdej z wersji szczegóły są nieco inne (paczaj: angielska tabelka z Wikipedii). „Przylądek strachu” został wydany w latach 50′ i już wtedy Gregory Peck chciał ją zekranizować, dość szybko wykupując do niej prawa.

Przełomowy moment dla Hollywood, a Brytole 100 lat za murzynami

Już nie pamiętam szczegółów cenzury w Hollywood, ale była przez kilkadziesiąt lat i dopiero w latach 60′ zaprzestano traktować poważnie instrukcji obsługi z tejże. Ale 1962 rok to był ledwie początek nowego spojrzenia na kino, dlatego Peck i tak musiał uważać.

I teraz tak: w powieści mamy do czynienia z żołnierzem, który poszedł siedzieć za kratki za… no za g. na 14-letniej dziewczynie. W filmie nie jest to powiedziane wprost, po prostu jakiś oprych, który został skazany na osiem lat kicia. Mimo to dzięki niesamowitej – bo bardzo charyzmatycznej roli – Roberta Mitchuma wiemy, że to bydlak do entej potęgi. Max Cady nie tylko wydaje się być sprytny, ale też mimiką twarzy, czynami, czy – w sumie trudno to dokładniej określić – samym sobą pokazuje, że jego należy się bać, bo może skrzywdzić wiele osób. A głównie to kobiety. I choć w „Cape Fear” ani razu nie pada słowo „gw.ałt”, nie ma rozbieranych scenek w kadrach, to widz wie, wyczuwa, że coś za plecami się dzieje, że to właśnie O TO CHODZI. I jest to cudowne, bo sprawia, że tego bohatera chce się traktować bardzo poważnie.

Nadal poważnie chce się traktować innego bohatera – Sama Bowdena (Gregory Peck). Jest on poważnym mężczyzną na poważnym stanowisku adwokata. I choć postać wydaje się być nieskalana, wręcz jest to idealny ojciec, mąż, obywatel, to jednak widz nie ma nic przeciw temu. Taki chyba powinien być mężczyzna, prawda? Chroniący swoją rodzinę, zarabiający kupę kasy, a jednocześnie przystojny. No, z tym ostatnim wersja z 1991 ma poważne problemy.

W ogóle wersja z 1991 ma problemy, bo gdy ją włączyłam, to odniosłam wrażenie, że Martin Scorsese jest masonem i musiał mieć niesamowity ubaw kręcąc sceny o masonach w swoim „Księżycu”. I wiecie, może pod tym względem jestem zboczona, ale na litość boską, po ciula jakieś dziwne z dupy kolorki na twarzach bohaterów w „Cape Fear”, a w ogóle De Niro nie wydaje się być charyzmatyczny. To znaczy, jest to bardzo dobry aktor, ale krytycy porównujący jego Maxa do jakiegoś Kruegera mają niewątpliwą rację! To nie jest złol z charyzmą, to jest szalony złol, któremu nie można wierzyć. A pan rodu, Bowden? Tu zdradza żonę, tu w ogóle nie wydaje się być tak męski i twardy, a w ogóle to nie jest on idealny.

A wracając do cenzury… amerykańska cenzura nie chciała, by Max był żołnierzem, ponieważ to nieładnie tak przedstawiać żołnierzy swojego kraju. To dotyczyło powieści, więc film siłą rzeczy musiał się dostosować do oryginału. Dlatego drugi raz już cenzura nie weszła… a nie, czekaj. Weszła, ale w Wielkiej Brytanii. Ci chcieli usuwać konkretne sceny, przez co „Cape Fear” zostało odchudzone o jakieś 6 minut (ogółem wykonano 161 cięć, bo cenzor bał się, że ktoś napadnie dziecko).

W przeciwieństwie do swego pierwszego pierwowzoru, „Cape Fear” z 1991 roku aż ocieka brutalnością. Tzn. – przejechałam się po sekwencjach i tam była krew, była też krew i krew, i ponoć jeszcze jakaś brutalna scenka z g. Ale nie mam ochoty tego dociekać, bo po prostu wiem, że ten film jest cienki jak brzytwa. Co więcej, już w roku jego premiery niektórzy krytycy niezbyt pochlebnie się o nim wypowiadali. Na przykład taki Terrence Rafferty z New Yorker: – Film jest hańbą: brzydki, niespójny, nieuczciwy kawałek pracy. Oryginalny film, wyreżyserowany przez zręcznego czeladnika, J. Lee Thompsona jest pamiętny, nie będąc szczególnie zręcznym – pisał. I zaznacza, że oryginał ma prostą jak budowa cepa konstrukcję horroru. I tak, Peck jak najbardziej chciał tym filmem nawiązać do Hitchocka – a choćby i tym, że film jest CZARNO-BIAŁY. Chodziło o budowanie klimatu poprzez zbliżenia, kąty nachylenia i kolorystykę, a wszystko to miało wybrzmiewać jeszcze bardziej przez muzykę. Muzykę bowiem stworzył ten sam facet, co robił ją do „Psycho” – Bernard Herrmann. Dziś co prawda momentami może brzmieć kiczowato, ale złapałam się na tym, że w pewnych mroczniejszych chwilach filmu muzyka pasuje jak ulał.

Który oglądać?

Jak dla mnie – oryginalny „Cape Fear”, chociaż nie każdemu może on przypaść do gustu. Raz, że jest powolny, statyczny i czarno-biały. Dwa, że stare filmy mają pewną specyfikę, styl i trzeba się przyzwyczaić do tego. Dlatego niektórzy mogą go uznać za zbyt prosty (czym wygrywa wg mnie), naiwny (bo nie ma gw.ał.tów) czy nawet kiczowaty, jak to pokazuje trailer (sic!). Jednak Mitchum tak odegrał swoją rolę, że polecam przynajmniej spróbować. To naprawdę jest coś.

Więc, jeśli nie macie ochoty na obraz z 1962, to może ten z 1991? Cóż, na IMDB zbiera bardzo wysokie oceny, ale nie sądzę, by film na to zasługiwał. Gdyby Scorsese nie nazywał się Scorsese, to zapewne jego „Cape Fear” byłby biczowany na wszelkie sposoby. Choć, faktem jest że przyciągnął uwagę Akademii – ta dała dwie nominacje do Oskarów 1992: dla Roberta De Niro (Max) i Juliette Lewis (córka Bowdenów).

PS.: Co za ironia, że we wpisie o cenzurowanej opowieści muszę cenzurować niektóre wyrazy, bo zasięgi xD.

Piękna i Bestia (1992)

Zabierając się za „Piękną i Bestię” nawet w oryginale miałam wiele wątpliwości, czy film mi się spodoba. Po pierwsze: za dzieciaka ją tyle razy oglądałam, że historię praktycznie poznałam na pamięć i wydawało mi się, że wersja polska jest nudna. Stąd też wybór ścieżki dźwiękowej, która wszak jest dostępna na Disney+. Ale też po drugie – jest to prosta historia, w dodatku dla dzieci. I po trzecie: obawiałam się, że mi się nie spodoba ze względu na feminazistyczne, współczesne komentarze. One nie są zupełnie od czapy i to, że córka chce być ratowniczką dla swego ojca trochę mi zgrzytało. Nie mniej, raczej nie mamy tu do czynienia z syndromem sztokholmskim (który bodajże nie wiadomo czy tak naprawdę istnieje), ale myślę, że w kwestii psychologii najlepiej wypowie się @Tester Doświadczeń . Natomiast historię Belli można łatwo też zinterpretować od strony duchowej. Na przykład, że kobieta jest w stanie transformować przestrzeń, ludzi obok siebie. Czy jakoś tak, bo im bardziej chcę wejść w interpretację, tym bardziej koncept mi zgrzyta.

Dla porządku może jednak przedstawię fabułę, która brzmi tak: pewien wredny książę został przemieniony w bestię, a Bella znalazła się w jego zamku zupełnie przypadkowo. Sęk w tym, że żeby odczarować księcia, oboje muszą się w sobie zakochać. Czy im się to uda?

Seans trwał 1,5, więc siłą rzeczy zmuszony jest do uproszczeń. Zresztą, te i tak by się pojawiły, bo to z zasady bajka dla dzieci. Prosta historia, przy której nawet lekko – bardzo lekko – się wzruszyłam. No bo, babeczki kochane, powiedzcie: czyż nie jest ujmujące to, jak wredny facio nagle robi coś miłego? xD

Animację jako animację trudno ocenić, bo nawet Disney nie ukrywa, że jego filmy są od czasu do czasu odświeżane i szczerze mówiąc to bardzo widać w kadrach. Nie miałam poczucia, jakbym oglądała historię z 1991, a raczej na nieco współcześniejszą dawkę animacji. Z jednej strony to dobrze, bo historia się bardziej zachowa, a z drugiej, gdzieś traci ten klimat tamtych czasów, swoją historyczność. Jasne, pewnie stare wersje są gdzieś zakopane w archiwum Disneya, ale nie o to chodzi…

Natomiast nic nie traci ścieżka muzyczna. I tu muszę powiedzieć, że po tekście porównującym ścieżki dźwiękowe (link w komentarzu), teraz znacznie bardziej doceniam „Piękną i Bestię”. Same utwory może i robią wrażenie, ale bez obrazu nie do końca one wybrzmiewają. A tak przy okazji, „Beauty and the Beast” jest w dwóch wersjach: pierwsza jest śpiewana przez Angelę Landsbury, a druga wersja jest zgrana w duecie przez Celine Dion i Peabo Brysona.

Na tę chwilę z odświeżonych seansów Disneya to „Mała syrenka” jest dla mnie przeżyciem. „Piękna i Bestia” aż tak mnie nie wzruszyła, choć miała swoje momenty. I gdyby tylko film był nieco dłuższy, to może dałoby się te relacje między bohaterami czy ogólnie uproszczenia wyciągnąć z historii. Ale tak czy siak, i tak bardzo ładnie im wyszło…